Wzory picia osób nadużywających alkoholu

Picie szkodliwe i uzależnienie od alkoholu

Wyróżnia się dwa podstawowe wzory spożywania alkoholu rodzące poważne zagrożenia i konsekwencje. Oba wymagają interwencji i zmiany. W słowniku medycznym nazywane są zaburzeniami związanymi z używaniem alkoholu. Od ich prawidłowego rozróżnienia zależy perspektywa i oferta pomocy: jej cele, czas trwania i metody.

Picie szkodliwe to taki wzór spożywania alkoholu, który powoduje szkody zdrowotne, fizyczne bądź psychiczne, ale również psychologiczne i społeczne, przy czym nie występuje uzależnienie od alkoholu. W rozpoznaniu picia szkodliwego nie bierze się pod uwagę pojedynczego epizodu intensywnego picia, czy pojedynczej szkody, lecz zjawiska zachodzące w ciągu co najmniej miesiąca lub występujące w sposób powtarzający się w ciągu ostatnich 12 miesięcy.

Uzależnienie od alkoholu to zaburzenie będące następstwem długotrwałego szkodliwego spożywania alkoholu, w którym picie uzyskuje zdecydowane pierwszeństwo przed zachowaniami, które niegdyś były dla osoby pijącej ważniejsze. Wypicie alkoholu nawet po bardzo długim okresie abstynencji może wyzwalać zjawisko gwałtownego nawrotu innych objawów zespołu uzależnienia, znacznie szybciej niż pojawienie się uzależnienia u osób poprzednio nieuzależnionych.

Objawy uzależnienia

Obowiązująca w Polsce klasyfikacja diagnostyczna wyróżnia sześć objawów uzależnienia. Na postawienie diagnozy uzależnienia pozwala identyfikacja trzech lub więcej z nich, występujących łącznie przez pewien okres w ciągu ostatniego roku:

1. Silne pragnienie lub poczucie przymusu picia („głód alkoholowy”).
2. Upośledzona zdolność kontrolowania zachowań związanych z piciem (trudności w unikaniu rozpoczęcia picia, trudności w zakończeniu picia, po osiągnięciu wcześniej założonego poziomu, nieskuteczność działań zmierzających do zmniejszenia lub kontrolowania picia).
3. Fizjologiczne objawy zespołu abstynencyjnego pojawiającego się, gdy picie alkoholu jest ograniczane lub przerywane (drżenie mięśniowe, nadciśnienie tętnicze, nudności, wymioty, biegunki, bezsenność, rozszerzenie źrenic, wysuszenie śluzówek, wzmożona potliwość, zaburzenia snu, niepokój, drażliwość, lęki, padaczka poalkoholowa, omamy wzrokowe lub słuchowe, majaczenie drżenne) albo używanie alkoholu lub pokrewnie działającej substancji (np. leków) w celu złagodzenia ww. objawów, uwolnienia się od nich lub uniknięcia ich.
4. Zmieniona (najczęściej zwiększona) tolerancja alkoholu – ta sama dawka alkoholu nie przynosi oczekiwanego efektu, potrzeba spożycia większych dawek dla wywołania oczekiwanego efektu.
5. Narastające z powodu picia zaniedbywanie alternatywnych źródeł przyjemności lub zainteresowań, zwiększona ilość czasu
   przeznaczona na zdobywanie alkoholu lub jego picie bądź uwolnienia się od następstw jego działania.
6. Uporczywe picie alkoholu mimo oczywistych dowodów występowania szkodliwych następstw picia (picie alkoholu, mimo że charakter i rozmiary szkód są osobie pijącej znane lub można oczekiwać, że są znane).

Diagnozę uzależnienia może postawić tylko specjalista, najlepiej w placówce leczenia uzależnień. 

Nie potrafi tego zrobić ani osoba pijąca, ani jej otoczenie. Wymaga to fachowej wiedzy i doświadczenia lekarzy, specjalistów psychoterapii uzależnień, psychologów.

Warto jak najszybciej skorzystać z konsultacji  ze specjalistą psychoterapii uzależnień w poradni odwykowej, choćby w celu uzyskania jasności co do charakteru doświadczanego problemu alkoholowego. Diagnoza picia szkodliwego czy uzależnienia zwiększa szanse osób pijących na skuteczną zmianę wzoru picia.